Shloka 22

भीष्मस्वप्न-स्मृत्युपाख्यानम् | Bhīṣma’s Dream-Linked Recollection of the Paraśurāma Combat

Devanagari script

शीर्णपर्णेन चैकेन पारयामास सा परम्‌ | संवत्सरं तीव्रकोपा पादाड्गुष्ठाग्रधिछ्ठिता

Transliteration

śīrṇaparṇena caikena pārayāmāsa sā param | saṃvatsaraṃ tīvrakopā pādāṅguṣṭhāgrādhiṣṭhitā ||

Translation

ایک سوکھے پتے ہی پر گزارا کر کے اس نے تپسیا کو انتہا تک پہنچا دیا۔ سخت عزم کے ساتھ وہ پورا ایک سال پاؤں کے انگوٹھے کی نوک پر قائم، بےحرکت کھڑی رہی۔

Word by Word

• शीर्णपर्णेन: with a withered leaf
• शीर्णपर्णेन: Karana
• Type: Noun
• Root: शीर्णपर्ण
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एकेन: with one (single)
• एकेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• पारयामास: she carried/maintained (brought through)
• Type: Verb
• Root: पारि (धातु: पॄ/पॄञ्, causative पारयति)
• Form: Perfect (Periphrastic Perfect), 3rd, Singular

• सा: she
• सा: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• परम्: the end/limit; the other shore
• परम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पर
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• संवत्सरम्: for a year
• संवत्सरम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संवत्सर
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तीव्रकोपा: having fierce anger
• तीव्रकोपा: Karta
• Type: Adjective
• Root: तीव्रकोप
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• पादाङ्गुष्ठाग्राधिष्ठिता: standing/poised on the tip of the big toe
• पादाङ्गुष्ठाग्राधिष्ठिता: Karta
• Type: Adjective
• Root: अधिष्ठित (कृदन्त from धा + अधि, past passive participle)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

Speaker

राम उवाच

Characters & Entities

• Rama
• a woman ascetic (sā)