Shloka 14
भीष्मस्वप्न-स्मृत्युपाख्यानम् | Bhīṣma’s Dream-Linked Recollection of the Paraśurāma Combat
Devanagari script
दिवसे दिवसे हास्या गतिजल्पितचेष्टितम् । प्रत्याहरंश्न मे युक्ता: स्थिता: प्रियहिते सदा,मेरे लगाये हुए गुप्तचर सदा मेरे प्रिय एवं हितमें संलग्न रहनेवाले थे। वे प्रतिदिन उस कन्याकी गतिविधि, बोलचाल और चेष्टाका समाचार मेरे पास पहुँचाया करते थे
Transliteration
divase divase hāsyā gati-jalpitaceṣṭitam | pratyāharaṃś ca me yuktāḥ sthitāḥ priyahite sadā ||
Translation
میرے مقرر کیے ہوئے جاسوس ہمیشہ میرے محبوب اور مفید امور میں سرگرم رہتے تھے۔ وہ روز بروز اس دوشیزہ کی آمدورفت، گفتگو، حرکات و سکنات بلکہ اس کی مسکراہٹ تک کی خبر باقاعدگی سے میرے پاس پہنچاتے تھے۔
Word by Word
दिवसेon a day
दिवसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिवस
FormMasculine, Locative, Singular
दिवसेday by day
दिवसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिवस
FormMasculine, Locative, Singular
हास्याlaughs; humorous (matters)
हास्या:
Karma
TypeNoun
Rootहास्य
FormNeuter, Nominative, Plural
गति-जल्पित-चेष्टितम्movement, speech, and actions (taken together)
गति-जल्पित-चेष्टितम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति-जल्पित-चेष्टित
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रत्याहरन्they brought back; they reported
प्रत्याहरन्:
Kriya
TypeVerb
Rootप्रति-आ-हृ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, Singular
युक्ताःengaged; assigned; employed
युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थिताःstanding; remaining; stationed
स्थिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्था (स्थित)
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रिय-हितेin (my) dear and beneficial interest
प्रिय-हिते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रिय-हित
FormNeuter, Locative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
Speaker
राम उवाच
Characters & Entities
R
RāmaA
a maiden (kanyā)A
agents/spies (yuktāḥ, implied)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes