Shloka 26
Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)
Devanagari script
विमुखो विनिवर्तेयं पृष्ठतो5भ्याहत: शरै: । नाहं लोभाजन्न कार्पण्यान्न भयान्ञार्थकारणात्
Transliteration
vimukho vinivarteyaṁ pṛṣṭhato 'bhyāhataḥ śaraiḥ | nāhaṁ lobhāj na kārpaṇyān na bhayān nārthakāraṇāt ||
Translation
اگر میں منہ موڑ کر پلٹ جاؤں تو پیچھے سے تیروں کی ضرب کھاؤں گا۔ میں نہ لالچ سے ہٹتا ہوں، نہ بزدلانہ کم ہمتی سے، نہ خوف سے، اور نہ کسی خود غرض فائدے کی خاطر۔
Word by Word
विमुखःturned away, facing away
विमुखः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
विनिवर्तेयम्I should turn back/retreat
विनिवर्तेयम्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-नि-वृत्
FormOptative (Vidhi-lin), 1st, Singular, Parasmaipada
पृष्ठतःfrom behind
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतस्
अभ्याहतःstruck, smitten
अभ्याहतः:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-आ-हन्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
शरैःby arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
लोभात्from greed, out of greed
लोभात्:
Apadana
TypeNoun
Rootलोभ
FormMasculine, Ablative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कार्पण्यात्from meanness/pusillanimity
कार्पण्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकार्पण्य
FormNeuter, Ablative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
भयात्from fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Ablative, Singular
नnor/not
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अर्थकारणात्from (any) motive of gain/advantage
अर्थकारणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअर्थकारण
FormNeuter, Ablative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaA
arrows (śara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes