Shloka 14
Amba approaches the Paraśurāma context; Hotravāhana’s counsel and Akṛtavraṇa’s report (अम्बोपाख्यानम्—रामदर्शनप्रसङ्गः)
यथा परे5पि मे लोके न स्यादेव॑ महात्यय: । दौर्भाग्यं तापसश्रेष्ठास्तस्मात् तप्स्याम्यहं तप:,तापसश्रेष्ठ महर्षियो! मैं तपस्या इसलिये करना चाहती हूँ, जिससे परलोकमें भी मुझे इस प्रकार महान् संकट एवं दुर्भाग्यका सामना न करना पड़े। अतः मैं तपस्या ही करूँगी
yathā pare ’pi me loke na syād eva mahātyayaḥ | daurbhāgyaṃ tāpasāśreṣṭhās tasmāt tapsyāmy ahaṃ tapaḥ ||
اے تپسویوں میں برتر لوگو! تاکہ پرلوک میں بھی مجھے دوبارہ ایسی بڑی آفت اور بدبختی کا سامنا نہ کرنا پڑے—اسی لیے میں تپسیا اختیار کروں گی۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames austerity (tapas) as a deliberate ethical-spiritual response to suffering: one seeks inner discipline and purification so that grave calamity and misfortune are not repeated, even beyond this life—linking present effort with future consequences.
The speaker addresses revered ascetics/sages and declares a resolve to undertake tapas, motivated by the fear that the same kind of great संकट (mahātyaya) and ill-fortune (daurbhāgya) might recur in the afterlife as well.