Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

भीष्मधृतराष्ट्रसंवादः — पाण्डवबलप्रशंसा

Bhishma–Dhritarashtra Dialogue: Appraisal of Pandava Strength

जलसंधो महातेजा राजन्‌ रथवरस्तव । त्यक्ष्यते समरे प्राणान्‌ माधव: परवीरहा,राजन! शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले मधुवंशी महातेजस्वी जलसंध तुम्हारी सेनामें श्रेष्ठ रथी हैं। ये तुम्हारे लिये युद्धमें अपने प्राणतक दे डालेंगे

Jalasaṃdho mahātejā rājan rathavaras tava | tyakṣyate samare prāṇān Mādhavaḥ paravīrahā ||

بھیشم نے کہا—اے راجن! جَلسندھ نہایت جلال و تاب والا تمہاری فوج کا سب سے بڑا رتھی ہے۔ دشمن کے سورماؤں کا قاتل یہ مادھو تمہارے لیے میدانِ جنگ میں اپنی جان تک نچھاور کر دے گا۔

जलसन्धःJalasandha (a person’s name)
जलसन्धः:
Karta
TypeNoun
Rootजलसन्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
महातेजाःof great splendor/energy
महातेजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहातेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
रथवरःexcellent chariot-warrior
रथवरः:
Karta
TypeNoun
Rootरथवर
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
त्यक्ष्यतेwill give up/abandon
त्यक्ष्यते:
Karta
TypeVerb
Rootत्यज्
FormFuture, Third, Singular, Parasmaipada
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
प्राणान्life-breaths; lives
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
माधवःMādhava (Krishna / descendant of Madhu)
माधवः:
Karta
TypeNoun
Rootमाधव
FormMasculine, Nominative, Singular
परवीरहाslayer of enemy-heroes
परवीरहा:
Karta
TypeAdjective
Rootपरवीरहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Duryodhana (addressed as rājan/king)
J
Jalasaṃdha
M
Mādhava

Educational Q&A

The verse highlights the ideal of kṣatriya loyalty and martial duty: a king’s strength rests on devoted warriors who are prepared to sacrifice their lives, and wise counsel recognizes and honors such commitment.

In the Udyoga Parva’s war-preparations, Bhīṣma is describing and praising key fighters to the Kaurava king, identifying Jalasaṃdha as a foremost chariot-warrior and emphasizing his readiness to die in battle for his side.