Shloka 4
उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas
Devanagari script
यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा । शार्ड्रेण च महाबाहु: सम्मितं दिव्यलक्षणम्
Translation
اس مہاباہو نے اندَرلوک سے ‘وِجَے’ نامی کمان پائی تھی، جو گاندیو کے تیز کے برابر درخشاں تھی۔ وہ کمان آسمانی نشانوں سے آراستہ تھی اور شَارنگ کے ہم پلہ سمجھی جاتی تھی۔
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माहेन्द्रम्belonging to/connected with Mahendra (Indra)
माहेन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमाहेन्द्र
FormNeuter, Accusative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
लेभेobtained
लेभे:
TypeVerb
Rootलभ्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
तुल्यम्equal
तुल्यम्:
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormNeuter, Accusative, Singular
गाण्डीवतेजसाby/with the splendor of Gāṇḍīva
गाण्डीवतेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootगाण्डीव-तेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
शार्ङ्गेणwith Śārṅga (the bow named Śārṅga)
शार्ङ्गेण:
Karana
TypeNoun
Rootशार्ङ्ग
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाबाहुःthe mighty-armed one
महाबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्मितम्measured/compared; matched
सम्मितम्:
TypeAdjective
Rootसम् + मि (मा) / सम्मित
FormNeuter, Accusative, Singular
दिव्यलक्षणम्having divine marks/features
दिव्यलक्षणम्:
TypeAdjective
Rootदिव्य-लक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes