Shloka 10
उद्योगपर्व — अध्याय १५१: कृष्णस्य कौरव-अवज्ञा-निर्णयः तथा पाण्डव-योगाज्ञा
Krishna on the Kauravas’ Rejection of Counsel; Pandava Readiness Ordered
राजेन्द्र! उस समय राजाओंके लिये सैकड़ों और हजारोंकी संख्यामें दुर्धर्ष एवं बहुमूल्य शिविर पृथक्-पृथक् बनवाये गये थे। उनके भीतर बहुत-से काष्ठों तथा प्रचुर मात्रामें भक्ष्य- भोज्य अन्न एवं पान-सामग्रीका संग्रह किया गया था। वे समस्त शिविर भूतलपर रहते हुए विमानोंके समान सुशोभित हो रहे थे
vaiśampāyana uvāca | rājendra! tadā rājñāṃ śataśaḥ sahasraśaś ca durdharṣā bahumūlyāś ca śivirāṇi pṛthak-pṛthag eva kāritāni sma | teṣāṃ madhye bahūni kāṣṭhāni ca pracuraṃ bhakṣya-bhojyānnaṃ pāna-sāmagrī ca saṃcitaṃ āsīt | te sarve śivirā bhūtale sthitā api vimānānīva suśobhamānā babhūvuḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—اے راجاؤں کے سردار! اُس وقت راجاؤں کے لیے الگ الگ خیمہ گاہیں سینکڑوں اور ہزاروں کی تعداد میں بنوائی گئیں—ناقابلِ تسخیر اور نہایت قیمتی ساز و سامان سے آراستہ۔ ان کے اندر لکڑی کی بہتات، کھانے پینے کے غلے اور نوشیدنیوں و دیگر سامان کا وافر ذخیرہ رکھا گیا تھا۔ وہ سب لشکرگاہیں زمین پر قائم ہو کر بھی آسمانی ویمنوں کی مانند جگمگا رہی تھیں۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vast material preparation and display of power precede conflict; it implicitly warns that grandeur and abundance can serve war as easily as welfare, urging discernment about how resources and royal authority are directed in relation to dharma.
Vaiśampāyana describes the large-scale establishment of separate, richly provisioned camps for many kings—stocked with timber, food, and drink—so splendid that, though on the ground, they appear like heavenly vimānas, indicating massive mobilization for the coming confrontation.