Shloka 18
Nahūṣa’s Pride, the Ṛṣi-Borne Palanquin, and the Search for Indra (नहुष-इन्द्राणी-प्रकरणम्)
मयि क्ुद्धे जगन्न स्यान्मयि सर्व प्रतिष्ठितम् । देवदानवगन्धर्वा: किन्नरोरगराक्षसा:,मेरे कुपित होनेपर यह संसार मिट जायगा। मुझपर ही सब कुछ टिका हुआ है। शुचिस्मिते! यदि मैं क्रोधमें भर जाऊँ तो यह देवता, दानव, गन्धर्व, किन्नर, नाग, राक्षस और सम्पूर्ण लोक मेरा सामना नहीं कर सकते हैं। मैं अपनी आँखसे जिसको देख लेता हूँ, उसका तेज हर लेता हूँ
mayi kruddhe jagan na syān mayi sarvaṁ pratiṣṭhitam | devadānavagandharvāḥ kinnaroragarākṣasāḥ ||
نہوش نے کہا—اگر میں غضبناک ہو جاؤں تو یہ جگت باقی نہ رہے؛ سب کچھ مجھ ہی پر قائم ہے۔ دیوتا، دانَو، گندھرو، کنّروں، ناگ اور راکشس—کوئی بھی میرا مقابلہ نہیں کر سکتا۔
नहुष उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral danger of unchecked wrath and self-glorifying pride. By claiming the cosmos depends on him, Nahusha exemplifies adharma as ego-inflation: it destabilizes judgment and threatens social and cosmic order rather than protecting it.
Nahusha is speaking boastfully, asserting that if he becomes angry the world would be destroyed and that no class of beings—gods, demons, Gandharvas, Kinnaras, Nāgas, or Rākṣasas—could oppose him. The statement functions as intimidation and self-assertion within the unfolding tensions of the Udyoga Parva.