Shloka 14
Nahūṣa’s Pride, the Ṛṣi-Borne Palanquin, and the Search for Indra (नहुष-इन्द्राणी-प्रकरणम्)
प्रभो! महाभाग सप्तर्षि एकत्र होकर शिबिकाद्वारा आपका वहन करें। राजन्! यही मुझे अच्छा लगता है ।। नासुरेषु न देवेषु तुल्यो भवितुमरहसि । सर्वेषां तेज आदत्से स्वेन वीर्येण दर्शनात् | न ते प्रमुखतः स्थातुं कश्निच्छक्नोति वीर्यवान्,आप अपने पराक्रमसे तथा दृष्टिपात करनेमात्रसे सबका तेज हर लेते हैं। देवताओं तथा असुरोंमें कोई भी आपकी समानता करनेवाला नहीं है। कोई कितना ही शक्तिशाली क्यों न हो, आपके सामने ठहर नहीं सकता है
prabho! mahābhāga saptaṛṣaya ekatra bhūtvā śibikayā tava vahnaṃ kurvantu. rājan! etad eva mama rocate. na asureṣu na deveṣu tulyo bhavitum arhasi. sarveṣāṃ teja ādattse svena vīryeṇa darśanāt. na te pramukhataḥ sthātuṃ kaścid śaknoti vīryavān.
شَلیہ نے کہا—اے प्रभو، اے نہایت بختیار! ساتوں رِشی اکٹھے ہو کر پالکی میں تمہیں اٹھائیں؛ اے راجن! یہی مجھے پسند ہے۔ نہ دیوتاؤں میں اور نہ اسُروں میں کوئی تمہارے برابر ہونے کے لائق ہے۔ تم اپنے ہی پرाकرم سے، محض دیدار سے، سب کا جلال کھینچ لیتے ہو۔ کوئی کتنا ہی زورآور ہو، تمہارے سامنے ٹھہر نہیں سکتا۔
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the classical idea of tejas—an inner radiance born of valor and stature—so overwhelming that it diminishes others’ confidence. Ethically, it also shows how praise and honorific proposals can be used to elevate a leader’s status and influence decisions in a tense political setting.
Śalya addresses a king with extravagant praise, proposing that even the Seven Sages should carry him in a palanquin. He asserts that neither gods nor demons equal the king, and that no warrior can face him—language meant to magnify the king’s prestige and martial reputation.