Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Udyoga Parva, Adhyāya 148: Vāsudeva’s Report—Mobilization and the Nīti Sequence

Sāma–Bheda–Daṇḍa

तं पिता परमक्रुद्धों ययातिर्नहुषात्मज: । शशाप पुत्र गान्धारे राज्याच्चापि व्यरोपयत्‌,'गान्धारीपुत्र! यदुके पिता नहुषनन्दन ययातिने अत्यन्त कुपित होकर यदुको शाप दे दिया और उन्हें राज्यसे भी उतार दिया

taṃ pitā paramakruddho yayātir nahuṣātmajaḥ | śaśāpa putraṃ gāndhāre rājyāccāpi vyaropayat ||

تب نہوش کا بیٹا یَیاتی، باپ، سخت غضبناک ہو کر گاندھار میں اپنے بیٹے کو بددعا دے بیٹھا اور اسے سلطنت سے بھی معزول کر دیا۔

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
परमक्रुद्धःextremely enraged
परमक्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरमक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
ययातिःYayāti
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
नहुषात्मजःson of Nahusha
नहुषात्मजः:
Karta
TypeNoun
Rootनहुषात्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
शशापcursed
शशाप:
TypeVerb
Rootशप्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
गान्धारेin Gandhāra
गान्धारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगान्धार
FormMasculine, Locative, Singular
राज्यात्from the kingdom
राज्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
व्यरोपयत्removed / deposed
व्यरोपयत्:
TypeVerb
Rootअव-रुह् (प्रेरणार्थे: अवरोपयति)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada, causative of अव-रुह्/रुह्; meaning 'to cause to descend/remove'

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva
Y
Yayāti
N
Nahuṣa
T
the son (unnamed in this verse)
G
Gāndhāra
R
rājya (kingship)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical weight of familial dharma and restraint: when a son violates duty or provokes grave offense, the father’s authority—expressed as curse and deposition—can strip worldly power, showing that kingship depends on moral order, not merely inheritance.

Vāyudeva recounts that Yayāti, furious, cursed his son and removed him from rule in Gāndhāra, marking a decisive break in succession and setting consequences in motion through the power of a paternal śāpa.