Shloka 9
उद्योगपर्व — अध्याय १४१: कर्ण–कृष्णसंवादः, उत्पात-स्वप्न-लक्षणानि
Karna–Krishna Dialogue: Omens and Dream-Signs
आदित्यमिव दुर्धर्ष तपन्तं शत्रुवाहिनीम् । न तदा भविता त्रेता न कृत॑ द्वापरं न च,जब जप और होममें लगे हुए कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरको संग्राममें अपनी विशाल सेनाकी रक्षा करते तथा सूर्यके समान दुर्धर्ष होकर शत्रुसेनाको संतप्त करते देखोगे, उस समय तुम्हें सत्ययुग, त्रेता और द्वापरकी प्रतीति नहीं होगी
sañjaya uvāca | ādityam iva durdharṣa tapantaṃ śatruvāhinīm | na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca |
سنجے نے کہا—جب تم یُدھشٹھِر کو سورج کی مانند ناقابلِ تسخیر ہو کر دشمن کی فوج کو جھلساتے دیکھو گے، تو نہ تمہیں تریتا کا احساس رہے گا، نہ کِرت (ستیہ) کا، نہ ہی دواپر کا—گویا یُگوں کی پہچان ہی الٹ جائے گی۔
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links spiritual discipline (japa and homa) with righteous leadership in war: a dharmic king can wield power that feels sun-like—protective for his own side and scorching for aggressors—so compelling that ordinary measures of time and moral decline (the yugas) seem to lose their hold.
Sanjaya describes to Dhṛtarāṣṭra the formidable presence of Yudhiṣṭhira in battle: while devoted to sacred practices, he still safeguards his large force and overwhelms the enemy host, appearing as unassailable as the sun and making the moment feel beyond the usual yuga distinctions.