Shloka 16
Udyoga Parva Adhyāya 132 — Vidura’s Counsel on Udyama, Yaśas, and Kṣātra-Dharma
कृत्वा मानुष्यकं कर्म सृत्वाजिं यावदुत्तमम् । धर्मस्यानृण्यमाप्रोति न चात्मानं विगर्हते,वीर पुरुष युद्धमें जाकर यथाशक्ति उत्तम पुरुषार्थ प्रकट करके धर्मके ऋणसे उऋण होता है और अपनी निन्दा नहीं कराता है
kṛtvā mānuṣyakaṃ karma sṛtvājiṃ yāvad uttamam | dharmasyānṛṇyam āpnoti na cātmānaṃ vigarhate ||
جو بہادر مرد انسان کے شایانِ شان فرض ادا کرتا ہے—میدانِ جنگ میں اتر کر—اپنی پوری طاقت کے مطابق اعلیٰ ترین مردانگی دکھاتا ہے، وہ دھرم کے قرض سے سبک دوش ہو جاتا ہے اور خود ملامتی کا مستحق نہیں بنتا۔
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
One should perform one’s rightful human duty with full effort; by acting up to one’s capacity in a righteous cause, a person becomes free of obligation to dharma and avoids the inner stain of self-reproach.
Vāyudeva is instructing about the ethical value of courageous action in battle: a hero who enters combat and strives to the utmost fulfills dharma’s claim upon him and preserves his honor and self-respect.