Shloka 14
Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti
न्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस्त्रस्तचेतस: । ऋते द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम्,समस्त रोमकूपोंसे सूर्यके समान दिव्य किरणें छिटक रही थीं। महात्मा श्रीकृष्णके उस भयंकर स्वरूपको देखकर समस्त राजाओंके मनमें भय समा गया और उन्होंने अपने नेत्र बंद कर लिये। द्रोणाचार्य, भीष्म, परम बुद्धिमान् विदुर, महाभाग संजय तथा तपस्याके धनी महर्षियोंको छोड़कर अन्य सब लोगोंकी आँखें बंद हो गयी थीं। इन द्रोण आदिको भगवान् जनार्दनने स्वयं ही दिव्य दृष्टि प्रदान की थी (अतः वे आँख खोलकर उन्हें देखनेमें समर्थ हो सके)
vaiśaṃpāyana uvāca |
nyamīlayanta netrāṇi rājānas trastacetasaḥ |
ṛte droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca viduraṃ ca mahāmatim ||
وَیشَمپایَن نے کہا—خوف سے لرزاں دل رکھنے والے راجاؤں نے آنکھیں بند کر لیں؛ سوائے درون، بھیشم اور عظیم الرائے ودُر کے۔ شری کرشن کے اس ہیبت ناک جلوے کے سامنے اکثر لوگ نگاہ نہ جما سکے؛ جنہیں ثبات اور الٰہی استطاعت نصیب تھی، وہی اس سچ کی تپش کو آنکھوں سے سہہ سکے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Awe before the divine exposes inner preparedness: worldly power does not guarantee the capacity to face higher truth. Those grounded in discernment and dharma (exemplified by Vidura, and the venerable elders) can endure what overwhelms others, suggesting that moral and spiritual fitness determines one’s ability to witness reality without fear.
During a moment of overwhelming divine manifestation associated with Śrī Kṛṣṇa, the assembled kings become terrified and shut their eyes. Only Droṇa, Bhīṣma, and Vidura are singled out as exceptions in this verse, indicating they remain able to look on while others recoil.