Shloka 1
उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly
ऑपन-माज बछ। असि-छऋाल जा त्रेशर्दाधिकशततमो<्ध्याय: दुर्योधनके षड्यन्त्रका सात्यकिद्वारा भंडाफोड़, श्रीकृष्णकी सिंहगर्जना तथा धृतराष्ट्र और विदुरका दुर्योधनको पुन: समझाना वैशम्पायन उवाच तत् तु वाक्यमनादृत्य सो<र्थवन्मातृभाषितम् । पुन: प्रतस्थे संरम्भात् सकाशमकृतात्मनाम्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! माताके कहे हुए उस नीतियुक्त वचनका अनादर करके दुर्योधन पुनः क्रोधपूर्वक वहाँसे उठकर उन्हीं अजितात्मा मन्त्रियोंक पास चला गया
vaiśampāyana uvāca | tat tu vākyam anādṛtya so 'rthavan mātṛbhāṣitam | punaḥ pratasthe saṃrambhāt sakāśam akṛtātmanām ||
وَیشَمپایَن نے کہا—اے جنمیجَے! ماں کی کہی ہوئی اُس معنی خیز اور نیتیمند نصیحت کو نظرانداز کرکے دُریودھن غصّے میں پھر اٹھا اور اُن وزیروں کے پاس جا پہنچا جو ضبطِ نفس سے خالی تھے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Wise counsel, especially from a well-wisher, should be honored; rejecting it out of anger leads one toward undisciplined influences and ethically harmful decisions. The verse contrasts 'arthavat' (beneficial, reasoned speech) with 'saṃrambha' (impetuous anger) and 'akṛtātman' (lack of self-mastery).
After hearing his mother’s prudent advice, Duryodhana ignores it. Agitated and determined, he leaves and goes back to his ministers—portrayed here as lacking self-control—signaling his continued movement toward conflict rather than reconciliation.