Shloka 28
Adhyāya 12: Devas’ Petition to Nahūṣa; Bṛhaspati on Śaraṇāgata-Dharma; Indrāṇī’s Strategic Delay
Devanagari script
एवमेतद् द्विजश्रेष्ठ देवी चेयं प्रसाद्यताम् ततः: समस्ता इन्द्राणीं देवाश्चाग्निपुरोगमा: । ऊचुर्वचनमव्यग्रा लोकानां हितकाम्यया,'द्विजश्रेष्ठ] इसी बातके लिये शची देवीको राजी कीजिये।” तदनन्तर अग्नि आदि सब देवता इन्द्राणीके पास जा समस्त लोकोंके हितके लिये शान्तभावसे इस प्रकार बोले
Transliteration
evam etad dvijaśreṣṭha devī ceyaṁ prasādyatām tataḥ samastā indrāṇīṁ devāś cāgnipurogamāḥ | ūcur vacanam avyagrā lokānāṁ hitakāmyayā ||
Translation
“یوں ہی ہو، اے برہمنوں میں برتر! اس دیوی کو راضی کیا جائے۔” پھر آگنی کی پیشوائی میں سب دیوتا اندرانی کے پاس گئے اور تمام جہانوں کی بھلائی کی خاطر، بے اضطراب دلوں کے ساتھ، نہایت سکون سے اس سے یوں مخاطب ہوئے۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formneuter, nominative, singular
द्विजश्रेष्ठO best of the twice-born (brahmin)
द्विजश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootद्विजश्रेष्ठ
Formmasculine, vocative, singular
देवीthe goddess
देवी:
Karta
TypeNoun
Rootदेवी
Formfeminine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इयम्this (she)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
Formfeminine, nominative, singular
प्रसाद्यताम्let (her) be propitiated / please (her)
प्रसाद्यताम्:
TypeVerb
Rootप्रसादय् (प्र + सद्/साद् caus.)
Formimperative, 3rd, singular, passive
ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
समास्ताःhaving assembled / having approached
समास्ताः:
TypeVerb
Rootसमास् (सम् + आस्)
Formpast active participle, masculine, nominative, plural
इन्द्राणीम्to Indrani (Sachi)
इन्द्राणीम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्राणी
Formfeminine, accusative, singular
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
Formmasculine, nominative, plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अग्नि-पुरोगमाःwith Agni in front / led by Agni
अग्नि-पुरोगमाः:
TypeAdjective
Rootअग्निपुरोगम
Formmasculine, nominative, plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect, 3rd, plural, active
वचनम्words / speech
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
Formneuter, accusative, singular
अव्यग्राःunagitated, calm
अव्यग्राः:
TypeAdjective
Rootअव्यग्र
Formmasculine, nominative, plural
लोकानाम्of the worlds / of people
लोकानाम्:
TypeNoun
Rootलोक
Formmasculine, genitive, plural
हित-काम्ययाwith the desire for welfare
हित-काम्यया:
Karana
TypeNoun
Rootहितकाम्य
Formfeminine, instrumental, singular
Speaker
शल्य उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚalyaD
dvijaśreṣṭha (addressed Brahmin)D
devī (a goddess to be propitiated)I
Indrāṇī (Śacī)A
AgniD
devāḥ (the gods)L
lokāḥ (the worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes