Shloka 2

ययातिपतनम् — Yayāti’s Fall and the Offer of Dharma

Nārada’s Account

Devanagari script

गृहीतमाल्यदामां तां रथमारोप्य माधवीम्‌ । पूरुर्यदुश्चन भगिनीमाश्रमे पर्यधावताम्‌

Transliteration

gṛhītamālyadāmāṃ tāṃ rathamāropya mādhavīm | pūrur yaduś ca na bhaginīm āśrame paryadhāvatām ||

Translation

مالائیں اور ہار لے کر انہوں نے مَادھوی کو رتھ پر بٹھایا؛ اور پورو اور یدو بھی اپنی بہن کو ڈھونڈتے ہوئے آشرم میں ادھر اُدھر دوڑتے پھرے۔

Word by Word

• गृहीत: having taken/holding
• गृहीत: Karma
• Type: Adjective
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• माल्य: garland
• माल्य: Karma
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दामाम्: wreath/garland-string
• दामाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रथम्: chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आरोप्य: having mounted/placed (upon)
• Type: Verb
• Root: आ-रुह् (धातु)
• Form: ल्यप् (क्त्वान्त/absolutive), कर्तरि

• माधवीम्: Mādhavī (proper name)
• माधवीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: माधवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पूरुः: Pūru
• पूरुः: Karta
• Type: Noun
• Root: पूरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यदुः: Yadu
• यदुः: Karta
• Type: Noun
• Root: यदु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• भगिनीम्: sister
• भगिनीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आश्रमे: in the hermitage
• आश्रमे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आश्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पर्यधावताम्: the two ran about/ran around
• Type: Verb
• Root: परि-धाव् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, द्विवचन, परस्मैपद

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada
• Mādhavī
• Pūru
• Yadu
• āśrama (hermitage)
• ratha (chariot)
• mālyadāmā (garlands/wreaths)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharma as expressed through familial responsibility: when a woman of the family is involved, the men are expected to act promptly to safeguard her welfare and honor, especially within a sacred setting like an āśrama.

What is happening in the narrative?

Nārada narrates that Mādhavī is placed on a chariot after garlands are taken, and Pūru and Yadu rush about in the hermitage, apparently searching and moving urgently in response to the situation involving their sister.