Shloka 9
नारदकथितं माधव्याः तपश्चर्या–ययातेः स्वर्गविचारः | Nārada on Mādhavī’s Asceticism and the Scrutiny of Yayāti in Heaven
एवं न शक्यमप्राप्य॑ प्राप्तुंगालव करहिचित् । इमामश्वशताभ्यां वै द्वाभ्यां तस्मै निवेदय,“गालव! इस प्रकार इस देशमें इन छ: सौ घोड़ोंके सिवा दूसरे घोड़े अप्राप्य हैं। अतः उन्हें कहीं भी पाना असम्भव है। मेरी राय यह है कि शेष दो सौ घोड़ोंके बदले यह कन्या ही विश्वामित्रजीको समर्पित कर दो। धर्मात्मन्! इन छ: सौ घोड़ोंके साथ विश्वामित्रजीकी सेवामें इस कन्याको ही दे दो। द्विजश्रेष्ठी ऐसा करनेसे तुम्हारी सारी घबराहट दूर हो जायगी और तुम सर्वथा कृतकृत्य हो जाओगे”
evaṁ na śakyam aprāpya prāptuṁ gālava karhicit | imām aśvaśatābhyāṁ vai dvābhyāṁ tasmai nivedaya ||
نارد نے کہا: “اے گالَو! جو چیز ناقابلِ حصول ہو وہ کبھی حاصل نہیں ہوتی۔ اس دیس میں اِن چھ سو گھوڑوں کے سوا اور گھوڑے نہیں ملتے؛ لہٰذا باقی دو سو گھوڑوں کا کہیں سے بھی مہیا ہونا ناممکن ہے۔ میری رائے یہ ہے کہ اُن دو سو گھوڑوں کے بدلے اسی کنیا کو وشوامتر کے حضور نذر کر دو۔ اے دھرماتما! اِن چھ سو گھوڑوں کے ساتھ اسے بھی وشوامتر کی خدمت میں پیش کر دو۔ ایسا کرنے سے تمہاری ساری بے چینی دور ہو جائے گی اور تم اپنے عہد میں پوری طرح کامیاب ہو جاؤ گے۔”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada emphasizes realism within dharma: what is truly unattainable should not be pursued endlessly. Ethical action includes choosing a feasible, duty-aligned solution that fulfills one’s obligation (here, completing the required offering to the guru) and relieves needless anxiety.
Gālava is trying to complete a required number of horses for Viśvāmitra. Nārada explains that only six hundred are obtainable in that region and advises that the remaining value be made up by offering the maiden along with the horses, thereby completing the obligation.