Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Svargārohaṇa-parva, Adhyāya 4 — Yudhiṣṭhira’s Vision of the Celestial Assembly

Recognition and Explanation

उपास्यमानं वीरेण फाल्गुनेन सुवर्चसा । तथास्वरूपं कौन्तेयो ददर्श मधुसूदनम,अत्यन्त तेजस्वी वीरवर अर्जुन भगवानकी आराधनामें लगे हुए हैं। कुन्तीकुमार युधिष्ठिरने भगवान्‌ मधुसूदनका उसी स्वरूपमें दर्शन किया इति श्रीमहाभारते स्वर्गारोहणपर्वणि द्रौपद्यादिस्वस्वस्थानगमने चतुर्थो5ध्याय: ।।

vaiśampāyana uvāca |

upāsyamānaṃ vīreṇa phālgunena suvarcasā |

tathā-svarūpaṃ kaunteyo dadarśa madhusūdanam ||

وَیشَمپایَن نے کہا—جب تابناک ہیرو فالغُن (ارجن) مدھوسودن کی عبادت میں مشغول تھا، تب کُنتی پُتر یُدھشٹھِر نے بھگوان کو اسی روپ میں دیدار کیا۔

उपास्यमानम्being worshipped
उपास्यमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउप-आस् (धातु) → उपास्यमान (कृदन्त)
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरेणby the hero
वीरेण:
Karana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Instrumental, Singular
फाल्गुनेनby Phālguna (Arjuna)
फाल्गुनेन:
Karana
TypeNoun
Rootफाल्गुन
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुवर्चसाof splendid radiance
सुवर्चसा:
Karana
TypeAdjective
Rootसुवर्चस्
FormMasculine, Instrumental, Singular
तथाthus; in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
स्वरूपम्form; own form
स्वरूपम्:
TypeNoun
Rootस्वरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
कौन्तेयःthe son of Kuntī (Yudhiṣṭhira)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
ददर्शsaw; beheld
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
मधुसूदनम्Madhusūdana (Kṛṣṇa)
मधुसूदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमधुसूदन
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Phālguna (Arjuna)
K
Kaunteya (Yudhiṣṭhira)
M
Madhusūdana (Kṛṣṇa)

Educational Q&A

The verse highlights that sincere worship and inner radiance (purity, steadfastness) lead to divine revelation: the righteous witness the divine presence directly, suggesting that dharma fulfilled and devotion sustained culminate in grace and spiritual vision.

Arjuna is absorbed in worship of Kṛṣṇa (Madhusūdana). In that context, Yudhiṣṭhira (Kaunteya) beholds Kṛṣṇa in the same manifested form, marking a climactic moment of divine encounter in the Svargārohaṇa sequence.