Shloka 29
Kṣātra-dharma in Campaign and Battle: Protection, Purification, and the Ideal Warrior’s End (क्षात्रधर्मः—अभियानयुद्धे रक्षणदानशुद्धिः)
Devanagari script
शूरो हि काममन्युभ्यामाविष्टो युध्यते भृशम् । हन्यमानानि गात्राणि परैर्नैवावबुध्यते,शूरवीर क्षत्रिय विजयकी कामना और शत्रुके प्रति रोषसे युक्त हो बड़े वेगसे युद्ध करता है। शत्रुओंद्वारा क्षत-विक्षत किये जानेवाले अपने अंगोंकी उसे सुध-बुध नहीं रहती है
Transliteration
śūro hi kāma-manyubhyām āviṣṭo yudhyate bhṛśam | hanyamānāni gātrāṇi parair naivāvabudhyate ||
Translation
سچا سورما فتح کی آرزو اور دشمن کے غضب میں ڈوبا ہوا نہایت شدت سے لڑتا ہے۔ دشمن اس کے اعضا کو مارتے اور چیرتے رہیں، تب بھی اسے اس کی خبر نہیں رہتی۔
Word by Word
शूरःa hero/brave man
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
कामby desire
काम:
Karana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Instrumental, Singular
मन्युभ्याम्by (twofold) wrath/anger
मन्युभ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootमन्यु
FormMasculine, Instrumental, Dual
आविष्टःpossessed/overcome (by)
आविष्टः:
TypeVerb
Rootआ-विश्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
युध्यतेfights
युध्यते:
TypeVerb
Rootयुध्
FormLat (Present), Ātmanepada, Third, Singular
भृशम्violently/exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
हन्यमानानिbeing struck/wounded
हन्यमानानि:
TypeVerb
Rootहन्
Formशानच् (present passive participle), Neuter, Nominative, Plural
गात्राणिlimbs
गात्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootगात्र
FormNeuter, Nominative, Plural
परैःby others/enemies
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Instrumental, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एवindeed/at all
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अवबुध्यतेperceives/realizes
अवबुध्यते:
TypeVerb
Rootअव-बुध्
FormLat (Present), Ātmanepada, Third, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaW
warrior (śūra/śūravīra)E
enemies (parāḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes