Shloka 6
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
Devanagari script
युधिछिर उवाच अथ: य: क्षत्रियो राजा क्षत्रियं प्रत्युपाव्रजेत् । कथं सम्प्रति योद्धव्यस्तन्मे ब्रूहि पितामह,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! यदि कोई क्षत्रिय राजा दूसरे क्षत्रिय राजापर चढ़ाई कर दे तो उस समय उसे उसके साथ किस प्रकार युद्ध करना चाहिये यह मुझे बताइये
Translation
یُدھشٹھِر نے پوچھا: پِتامہ! اگر کوئی کشتریہ راجا دوسرے کشتریہ راجا پر چڑھائی کرے تو اُس وقت اس کے ساتھ کس طرح جنگ کرنی چاہیے؟ مجھے بتائیے۔
Word by Word
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
यःwho/which
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियःa Kshatriya
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियम्a Kshatriya (king)
क्षत्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिtowards/against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
उपाव्रजेत्should go/advance (against), should march
उपाव्रजेत्:
TypeVerb
Rootव्रज्
FormOptative, Third, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
सम्प्रतिnow/at this time
सम्प्रति:
TypeIndeclinable
Rootसम्प्रति
योद्धव्यःto be fought / should fight
योद्धव्यः:
TypeVerb
Rootयुध्
FormGerundive (तव्यत्), Masculine, Nominative, Singular
तत्that (matter)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperative, Second, Singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
युधिछिर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes