Shloka 14
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
दुर्बलस्य च यच्चक्षु्मुनेराशीविषस्य च । अविषद्दातमं मन्ये मा सम दुर्बलमासद:,दुर्बल मनुष्य, मुनि और विषधर सर्प--इन सबकी दृष्टिको मैं अत्यन्त दुःसह मानता हूँ; इसलिये तुम किसी दुर्बल प्राणीको न सताना
durbalasya ca yac cakṣuḥ muner āśīviṣasya ca | aviṣād dāruṇaṃ manye mā sama durbalam āsadaḥ ||
کمزور آدمی، ریاضت کرنے والے مُنی اور زہریلے سانپ کی نگاہ—جب بھڑک اُٹھے تو نہایت ہلاکت خیز ہوتی ہے—میں ایسا ہی سمجھتا ہوں۔ اس لیے کسی بھی کمزور جاندار کو نہ ستاؤ، نہ دباؤ۔
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
Do not mistreat the weak: those who appear powerless (or harmless) can become dangerously formidable when provoked—through inner fire, ascetic power, or latent capacity—so dharma requires restraint and compassion.
Utathya delivers a warning framed as a moral maxim: the ‘look’ of a weak person, a sage, and a venomous snake is dreadful when roused; hence one should refrain from attacking or tormenting the vulnerable.