Shloka 6
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
सम्पूर्ण प्राणी धर्मके ही आधारपर स्थित हैं और धर्म राजाके ऊपर प्रतिष्ठित है। जो राजा अच्छी तरह धर्मका पालन और उसके अनुकूल शासन करता है वही दीर्घकालतक इस पृथ्वीका स्वामी बना रहता है ।। राजा परमधर्मात्मा लक्ष्मीवान् धर्म उच्यते | देवाश्न गहाँ गच्छन्ति धर्मो नास्तीति चोच्यते,परम धर्मात्मा और श्रीसम्पन्न राजा धर्मका साक्षात् स्वरूप कहलाता है। यदि वह धर्मका पालन नहीं करता तो लोग देवताओंकी भी निन्दा करते हैं और वह धर्मात्मा नहीं, पापात्मा कहलाता है
utathya uvāca | sampūrṇāḥ prāṇino dharmasyaivādhāre pratiṣṭhitāḥ, dharmaś ca rājani pratiṣṭhitaḥ | yaḥ rājā samyak dharmaṃ pālayati dharmānukūlaṃ ca śāsanaṃ karoti sa eva dīrghakālaṃ pṛthivyāḥ svāmī bhavati || rājā paramadharmātmā lakṣmīvān dharma ucyate | yadi sa dharmaṃ na pālayati tadā lokā devānām api nindāṃ kurvanti—“dharmo nāstī” iti ca ucyate; sa dharmātmā na, pāpātmā iti kathyate ||
اُتَتھْیَہ نے کہا—تمام جاندار دھرم کے سہارے قائم ہیں، اور خود دھرم بادشاہ پر قائم ہے۔ جو بادشاہ سچے دل سے دھرم کی پاسداری کرے اور اسی کے مطابق راج چلائے، وہی طویل مدت تک اس زمین کا مالک رہتا ہے۔ جو راجا نہایت دھرماتما اور دولت و اقبال والا ہو، اسے دھرم کا مجسم روپ کہا جاتا ہے۔ لیکن اگر وہ دھرم کی حفاظت نہ کرے تو لوگ ‘دھرم نہیں رہا’ کہہ کر دیوتاؤں تک کی ملامت کرنے لگتے ہیں؛ اور ایسا حکمران دھرماتما نہیں بلکہ پاپاتما کہلاتا ہے۔
उतथ्य उवाच