Shloka 23
Kośārtha-Rājadharma: Ethical Revenue Collection and Social Regulation (कोशार्थ-राजधर्मः)
आपशद्येव तु याचन्ते येषां नास्ति परिग्रह: । दातव्यं धर्मतस्तेभ्यस्त्वनुक्रोशाद् भयान्न तु,जिन लोगोंके पास कुछ भी संग्रह नहीं है, वे यदि आपत्तिके समय ही याचना करें तो उन्हें धर्म समझकर और दया करके ही देना चाहिये, किसी भय या दबावमें पड़कर नहीं
āpadyeva tu yācante yeṣāṃ nāsti parigrahaḥ | dātavyaṃ dharmatas tebhyaḥ tv anukrośād bhayān na tu ||
جن کے پاس کوئی جمع پونجی نہیں، وہ صرف مصیبت کے وقت ہی سوال کرتے ہیں۔ ایسے لوگوں کو دھرم سمجھ کر اور رحم دلی سے دینا چاہیے؛ خوف یا دباؤ کے تحت نہیں۔
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Charity should be guided by dharma and compassion: help those who have no reserves and therefore ask only in crisis, but do not give out of fear, pressure, or intimidation.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Bhīṣma advises the listener on proper giving, distinguishing compassionate, duty-based charity from coerced or fear-driven payment.