Shloka 7
सान्त्व-निति: (Sāntva-Nīti) — The One-Word Principle of Conciliation
Devanagari script
दानमेव हि सर्वत्र सान्त्वेनानभिजल्पितम् | न प्रीणयति भूतानि निर्व्यजजनमिवाशनम्,जैसे बिना व्यज्जन (साग-दाल आदि) का भोजन मनुष्यको संतुष्ट नहीं कर सकता, उसी प्रकार मधुर वचन बोले बिना दिया हुआ दान भी प्राणियोंको प्रसन्न नहीं कर पाता है
Transliteration
dānam eva hi sarvatra sāntvenānabhijalpitam | na prīṇayati bhūtāni nirvyajjanam ivāśanam ||
Translation
ہر جگہ سान्तْو یعنی نرم و شیریں کلام کے بغیر دیا گیا دان جانداروں کو خوش نہیں کرتا—جیسے سالن/چاشنی کے بغیر کھانا آدمی کو سیر نہیں کرتا۔
Word by Word
दानम्gift, giving
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सर्वत्रeverywhere, in all cases
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
सान्त्वेनwith soothing/pleasant words, with conciliation
सान्त्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootसान्त्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
अनभिजल्पितम्not spoken with (i.e., not accompanied by) kind speech
अनभिजल्पितम्:
TypeAdjective
Rootअनभिजल्पित
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्रीणयतिpleases, satisfies
प्रीणयति:
TypeVerb
Rootप्री (प्रीणयति)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
भूतानिbeings, creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
निर्व्यञ्जनम्without side-dish/condiment
निर्व्यञ्जनम्:
TypeAdjective
Rootनिर्व्यञ्जन
FormNeuter, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अशनम्food, meal
अशनम्:
Karta
TypeNoun
Rootअशन
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes