Shloka 5
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
एतावानात्मविजय: पज्चवर्गविनिग्रह: । जितेन्द्रियो नरपतिर्बाधितुं शक्नुयादरीन्,श्रोत्र आदि पाँचों इन्द्रियोंको वशमें रखना यही मनपर विजय पाना है। जितेन्द्रिय नरेश ही अपने शत्रुओंका दमन कर सकता है
etāvān ātmavijayaḥ pañcavargavinighrahaḥ | jitendriyo narapatir bādhituṃ śaknuyād arīn ||
بھیشم نے کہا—خود پر فتح بس اتنی ہے کہ حواس کے پانچوں گروہ کو قابو میں رکھا جائے۔ جس حکمران نے اپنے حواس کو جیت لیا، وہی دشمنوں کو دبانے کی قدرت رکھتا ہے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True victory begins with inner conquest: restraining the five senses is the essence of self-mastery, and such self-control is presented as the foundation for effective and righteous rule.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and governance, Bhishma advises the ruler that success against external foes depends first on conquering internal impulses—especially the senses—so that judgment and action remain steady.