Shloka 26
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
Devanagari script
स त्वं जातबलो राजा दुष्प्रधर्ष: प्रतापवान् सुखे धास्यसि न: सर्वान् कुबेर इव नैऋ#तान्,“प्रजाका सहयोग पाकर आप एक प्रबल, दुर्जय और प्रतापी राजा होंगे। जैसे कुबेर यक्षों तथा राक्षसोंकी रक्षा करके उन्हें सुखी बनाते हैं, उसी प्रकार आप हमें सुरक्षित एवं सुखसे रखेंगे
Translation
تب رعایا کے تعاون سے آپ ایک طاقتور، ناقابلِ تسخیر اور باجلال بادشاہ بنیں گے۔ جیسے کوبیر نَیٖرِتوں (یکشوں اور راکشسوں) کو آسودگی سے سنبھالتا ہے، ویسے ہی آپ ہم سب کو محفوظ رکھ کر خوشحال کریں گے۔
Word by Word
सःhe/that (you)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जातबलःone whose strength has arisen / grown strong
जातबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootजातबल
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दुष्प्रधर्षःhard to assail / unconquerable
दुष्प्रधर्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुष्प्रधर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतापवान्mighty, illustrious
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखेin comfort / in happiness
सुखे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Locative, Singular
धास्यसिyou will place/keep (us)
धास्यसि:
TypeVerb
Rootधा (धारणे)
FormSimple Future (Luṭ), Second, Singular, Parasmaipada
नःof us / our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
कुबेरःKubera
कुबेरः:
Karta
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
नैऋतान्the Naiṛtas (yakṣa-rākṣasa class / beings of Nirr̥ti)
नैऋतान्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootनैऋत
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes