Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता

Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement

वेत्ति ज्ञानविसर्ग च निग्रहानुग्रहं तथा । यथोक्त वृत्तेर्थीरस्य क्षेमाश्रमपदं भवेत्‌,जो तत्त्वज्ञान, सर्वत्याग, इन्द्रियसंयम तथा प्राणियोंपर अनुग्रह करना जानता है तथा जिसका पहले कहे अनुसार उत्तम आचार-विचार है, उस धीर पुरुषको कल्याणमय गृहस्थाश्रमसे मिलनेवाले फलकी प्राप्ति होती है

vetti jñāna-visargaṃ ca nigrahānugrahaṃ tathā | yathokta-vṛtter dhīrasya kṣemāśrama-padaṃ bhavet ||

بھیشم نے کہا—جو شخص علم کو مناسب طریقے سے عطا کرنا جانتا ہو، ضبطِ نفس (نِگرہ) اور رحمت و عنایت (اَنُگرہ) دونوں سے واقف ہو، اور جس کا چال چلن تعلیم کے مطابق درست ہو—وہ ثابت قدم مرد، درست طور پر نبھائے گئے گِرہستھ آشرم کی خیریت بھری حالت اور اس کے ثمرات کو پا لیتا ہے۔

वेत्तिknows
वेत्ति:
Karta
TypeVerb
Rootविद् (वेदने)
FormLat (present indicative), 3, singular, parasmaipada
ज्ञानविसर्गम्renunciation/abandonment through knowledge
ज्ञानविसर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञान-विसर्ग
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
निग्रहानुग्रहम्restraint and favor (discipline and grace)
निग्रहानुग्रहम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिग्रह-अनुग्रह
Formmasculine, accusative, singular
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यथोक्तवृत्तःwhose conduct is as prescribed/said
यथोक्तवृत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootयथा-उक्त-वृत्त
Formmasculine, nominative, singular
धीरस्यof the steadfast/wise man
धीरस्य:
TypeNoun
Rootधीर
Formmasculine, genitive, singular
क्षेमाश्रमपदम्the secure/auspicious station (fruit) of the āśrama (householder stage)
क्षेमाश्रमपदम्:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेम-आश्रम-पद
Formneuter, nominative, singular
भवेत्would be / comes to be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (सत्तायाम्)
FormVidhi-lin (optative), 3, singular, parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhishma