Shloka 19

राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता

Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement

Devanagari script

सर्वभूतेष्वनुक्रोशं कुर्वतस्तस्य भारत । आनुृशंस्यप्रवृत्तस्य सर्वावस्थं पदं भवेत्‌,भरतनन्दन! जो समस्त प्राणियोंपर दया करता है और क्रूरतारहित कर्मामें ही प्रवृत्त होता है, उसे सभी आश्रमोंके सेवनका फल प्राप्त होता है

Transliteration

sarvabhūteṣv anukrośaṃ kurvatas tasya bhārata | ānṛśaṃsya-pravṛttasya sarvāvasthaṃ padaṃ bhavet ||

Translation

بھیشم نے کہا—اے بھرت نندن! جو تمام جانداروں پر رحم کرتا ہے اور بے رحمی سے پاک اعمال میں ہی لگا رہتا ہے، اسے ایسی روحانی منزل حاصل ہوتی ہے جو ہر حالت میں معتبر ہے—گویا اس نے تمام آشرموں کا ثمر پا لیا ہو۔

Word by Word

सर्वभूतेषुin all beings

अनुक्रोशम्compassion

कुर्वतःof (him) doing / practicing

तस्यof him

भारतO Bharata

आनृशंस्यin non-cruelty / kindness

प्रवृत्तस्यof (him) engaged / devoted

सर्वावस्थम्in every stage (of life)

पदम्state/fruit/attainment

भवेत्would be / accrues

भरतनन्दनO delight of Bharata

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Bhārata (Yudhiṣṭhira as addressee)

Bharatanandana (Yudhiṣṭhira as addressee)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes