Shloka 30
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
Devanagari script
प्रजापतिर्हिं भगवान् सर्व चैवासृजज्जगत् । स प्रवृत्तिनिवृत्त्यर्थ धर्माणां क्षत्रमिच्छति,भगवान् प्रजापतिने जब इस सम्पूर्ण जगत्की सृष्टि की थी, उस समय लोगोंको सत्कर्ममें लगाने और दुष्कर्मसे निवृत्त करनेके लिये उन्होंने धर्मरक्षाके हेतु क्षात्रबलको प्रतिष्ठित करनेकी अभिलाषा की थी
Transliteration
prajāpatir hi bhagavān sarvaṃ caivāsṛjaj jagat | sa pravṛtti-nivṛtty-arthaṃ dharmāṇāṃ kṣatram icchati |
Translation
بھگوان پرجاپتی نے ہی اس سارے جگت کی سृष्टی کی؛ اور مخلوق کو نیک عمل کی طرف راغب کرنے اور بدعملی سے باز رکھنے کے لیے، دھرم کی حفاظت کی خاطر اس نے کشتریہ اقتدار (کشترا) کے قیام کی خواہش کی۔
Word by Word
प्रजापतिःPrajapati (Lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वम्all (entirety)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
असृजत्created
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
जगत्the world
जगत्:
Karma
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवृत्ति-निवृत्ति-अर्थम्for the purpose of engagement and withdrawal
प्रवृत्ति-निवृत्ति-अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रवृत्ति, निवृत्ति)
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्माणाम्of the dharmas / of duties
धर्माणाम्:
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Plural
क्षत्रम्kshatra (royal power/warrior order)
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छतिdesires/wills
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent (Laṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
इन्द्र उवाच
Characters & Entities
इ
इन्द्र (Indra)प
प्रजापति (Prajāpati)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes