Shloka 26
Kṣātra-dharma as the Public Foundation of Dharma (क्षात्रधर्म-प्रशंसा)
अल्पाश्रयानल्पफलान् वदन्ति धर्मानन्यान् धर्मविदो मनुष्या: । महाश्रयं बहुकल्याणरूपं क्षात्रं धर्म नेतरं प्राहुरार्या:,धर्मके ज्ञाता आर्य पुरुषोंका कथन है कि अन्य समस्त धर्मोंका आश्रय तो अल्प है ही, फल भी अल्प ही है। परंतु क्षात्रधर्मका आश्रय भी महान् है और उसके फल भी बहुसंख्यक एवं परमकल्याणरूप हैं, अत: इसके समान दूसरा कोई धर्म नहीं है
bhīṣma uvāca | alpāśrayān alpaphalān vadanti dharmān anyān dharmavido manuṣyāḥ | mahāśrayaṃ bahukalyāṇarūpaṃ kṣātraṃ dharmaṃ na itaraṃ prāhur āryāḥ ||
دھرم کے حقیقی جاننے والے آریہ کہتے ہیں کہ دوسرے سب دھرموں کی بنیاد بھی محدود ہے اور ان کے ثمرات بھی محدود۔ مگر کشتریہ دھرم کی بنیاد عظیم ہے اور اس کے پھل بہت سے، مبارک اور اعلیٰ ترین فلاح کے موجب ہیں؛ اسی لیے شرفا اس کے برابر کسی اور دھرم کو نہیں مانتے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma asserts a hierarchy of duties: many dharmas are limited in scope and outcome, whereas kshatriya-dharma—centered on protection, just rule, and upholding order—has a broad foundation and produces extensive public and spiritual welfare when practiced rightly.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma after the war, Bhishma teaches Yudhishthira about duties and governance. Here he emphasizes the distinctive importance of the warrior-ruler’s dharma as a major support for social order and collective well-being.