Shloka 65
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
लब्धस्य च प्रशमनं सतां चैवाभिपूजनम् । विद्वद्धिरेकीभावश्व दानहोमविधिज्ञता,अपने अधिकारमें आये हुए देशोंमें शान्ति स्थापित करना, सत्पुरुषोंका सत्कार करना, विद्वानोंके साथ एकता (मेल-जोल) बढ़ाना, दान और होमकी विधिको जानना, माड़लिक वस्तुओंका स्पर्श करना, शरीरको वस्त्र और आभूषणोंसे सजाना, भोजनकी व्यवस्था करना और सर्वदा आस्तिक बुद्धि रखना--इन सब बातोंका भी उस ग्रन्थमें वर्णन है
labdhasya ca praśamanaṁ satāṁ caivābhipūjanam | vidvaddhirekībhāvaś ca dānahomavidhijñatā ||
بھیشم نے کہا—حاصل شدہ ملک میں شمن کر کے امن و انتظام قائم کرنا، نیک لوگوں کی تعظیم کرنا، اہلِ علم کے ساتھ یگانگت اور میل جول بڑھانا، اور دان و ہوم (قربانی) کے درست طریقے جاننا—یہ سب اس رسالے میں بیان ہے۔ نیز مہذب زندگی کے دوسرے ضوابط—مناسب چال چلن، خوراک اور معاش کی منظم تدبیر، اور ہمیشہ آستک (ایمان دار) ذہن کی پختگی—یہ بھی اسی میں مذکور ہیں۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler (and, by extension, any responsible person) should stabilize what has been gained, honor the virtuous, cultivate harmony with the learned, and follow dharmic procedures for charity and ritual—linking political success to ethical restraint, respect, and right practice.
In the Shanti Parva instruction sequence, Bhishma is advising Yudhishthira on dharma and statecraft. Here he lists qualities and practices said to be described in a guiding treatise—principles of pacification/administration, honoring good people, scholarly concord, and correct observance of giving and homa.