Shloka 1
शोकाकुल-युधिष्ठिरं प्रति कुन्त्याः कालोचितोपदेशः | Kuntī’s Timely Counsel to the Grief-Stricken Yudhiṣṭhira
/ #फशार (0) आसजअान- > जहाँ बलवान् योद्धा अपने प्रतिद्वन्धीको दुर्बल पा उसकी एक पिण्डलीको पैरसे दबाकर दूसरीको ऊपर उठा सारे शरीरको बीचसे चीर डालता है, वह बाहुकण्टक नामक युद्ध कहा गया है। जैसा कि निम्नांकित वचनसे सूचित होता है-- एकां जंघां पदा55क्रम्य परामुद्यम्य पाट्यते | केतकीपत्रवच्छत्रोर्युद्धं तद् बाहुकण्टकम् ।।' इति षष्ठो 5 ध्याय: युधिष्ठिरकी चिन्ता, कुन्तीका उन्हें समझाना और स्ट्रियोंको युधिष्ठिरका शाप वैशम्पायन उवाच एतावदुकक््त्वा देवर्षिविरिराम स नारद: । युधिष्िरस्तु राजर्षिदेध्यौ शोकपरिप्लुत:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! इतना कहकर देवर्षि नारद तो चुप हो गये, किंतु राजर्षि युधिष्ठिर शोकमग्न हो चिन्ता करने लगे
vaiśampāyana uvāca | etāvad uktvā devarṣir virirāma sa nāradaḥ | yudhiṣṭhiras tu rājarṣir dadhyau śoka-pariplutaḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا—اتنا کہہ کر دیورشی نارَد خاموش ہو گئے؛ مگر راجرشی یُدھِشٹھِر غم میں ڈوبا ہوا، دل و دماغ پر رنج کی یلغار لیے گہری فکر میں پڑ گیا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and psychological weight borne by a righteous ruler: even a dharmic king must pause, reflect, and confront grief rather than rush to action. Silence after instruction and inward contemplation are presented as necessary steps toward moral clarity.
After delivering his message, the sage Nārada stops speaking. The focus then shifts to Yudhiṣṭhira, who, overwhelmed by sorrow, begins to brood and reflect—setting the stage for further counsel and resolution in the surrounding discourse of the Śānti Parva.