Shloka 19
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
गुणवान् शीलवान् दान्तो मृदुर्धर्म्यो जितेन्द्रिय: । सुदर्श: स्थूललक्ष्यश्न न भ्रश्येत सदा श्रिय:,जो राजा गुणवान, शीलवान्ू, मन और इन्द्रियोंको संयममें रखनेवाला, कोमलस्वभाव, धर्मपरायण, जितेन्द्रिय, देखनेमें प्रसन्नमुख और बहुत देनेवाला उदारचित्त है, वह कभी राजलक्ष्मीसे भ्रष्ट नहीं होता
guṇavān śīlavān dānto mṛdur dharmyo jitendriyaḥ | sudarśaḥ sthūlalakṣyaś ca na bhraśyet sadā śriyaḥ ||
جو بادشاہ صاحبِ فضیلت اور صاحبِ سیرت ہو—نفس پر قابو رکھنے والا، نرم خو، دھرم کا پابند، حواس پر غالب، دیدہ زیب اور کشادہ دل عطا کرنے والا—وہ کبھی بھی شاہی اقبال و دولت سے محروم نہیں ہوتا۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Royal prosperity is sustained not merely by power but by inner discipline and ethical character: virtue, good conduct, gentleness, devotion to dharma, and mastery of the senses are said to prevent a ruler’s decline from Śrī (fortune and sovereignty).
In the Śānti Parva’s instruction on governance and righteousness, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira about the traits of a stable, successful ruler, asserting that a king with these qualities does not lose his royal fortune.