Shloka 23
युधिष्ठिरस्य राज्याभिषेकः | Yudhiṣṭhira’s Royal Consecration
मुक्ता वीरक्षयात् तस्मात् संग्रामाद् विजितद्विष: । क्षिप्रमुत्तरकार्याणि कुरु सर्वाणि भारत,“गाण्डीवधारी अर्जुन, पाण्डुपुत्र भीमसेन, तुम और माद्रीपुत्र पाण्डुकुमार नकुल- सहदेव--ये सभी शत्रुओंपर विजय पाकर इस वीरविनाशक संग्रामसे कुशलपूर्वक बच गये, इसे भी महान् सौभाग्यकी ही बात समझनी चाहिये। भारत! अब आगे जो कार्य करने हैं, उन सबको शीघ्र पूर्ण कीजिये”
vaiśampāyana uvāca |
muktā vīrakṣayāt tasmāt saṅgrāmād vijitadviṣaḥ |
kṣipram uttarākāryāṇi kuru sarvāṇi bhārata ||
اس ویروں کے ہلاک کرنے والے معرکے سے نجات پا کر اور دشمنوں کو مغلوب کر کے، اے بھارت! باقی رہ جانے والے تمام اُتّرکارْیَ (بعد از جنگ فرائض) جلد پورے کرو۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Victory and survival in war are not the final goal; they impose an urgent obligation to complete the remaining duties—restoring order, performing necessary rites, and acting responsibly in the aftermath in accordance with dharma.
The narrator Vaiśampāyana addresses a Bhārata (a Kuru/Pāṇḍava figure), noting that they have escaped a hero-destroying battle after defeating enemies, and urges them to quickly carry out the subsequent tasks that still remain.