Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

युधिष्ठिरस्य राज्याभिषेकः | Yudhiṣṭhira’s Royal Consecration

ते प्रीता ब्राह्मणा राजन्‌ स्वस्त्यूचुर्जयमेव च । हंसा इव च नर्दन्त: प्रशशंसुर्युधिष्ठिरम्‌,राजन! इससे प्रसन्न होकर उन ब्राह्मणोंने उनके कल्याणका आशीर्वाद दिया और जय- जयकार की। वे सभी ब्राह्मण हंसके समान गम्भीर स्वरमें बोलते हुए राजा युधिष्ठिरकी इस प्रकार प्रशंसा करने लगे---

te prītā brāhmaṇā rājan svasty ūcur jayam eva ca | haṃsā iva ca nardantaḥ praśaśaṃsur yudhiṣṭhiram ||

اے راجن! وہ برہمن دل سے خوش ہو کر ‘سُوَستی’ کی دعائیں دینے لگے اور ‘جَے’ کا نعرہ بلند کیا۔ پھر ہنسوں کی مانند گہرے اور گونج دار لہجے میں بولتے ہوئے وہ راجا یُدھشٹھِر کی ستائش کرنے لگے۔

तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रीताःpleased
प्रीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रीत
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
स्वस्तिwell-being; auspiciousness
स्वस्ति:
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Accusative, Singular
एवindeed; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
हंसाःswans
हंसाः:
TypeNoun
Rootहंस
FormMasculine, Nominative, Plural
इवlike; as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
and
:
TypeIndeclinable
Root
नर्दन्तःuttering a deep sound; resounding
नर्दन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootनर्दत्
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रशशंसुःpraised
प्रशशंसुः:
TypeVerb
Rootशंस्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Brāhmaṇas
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

A dharmic ruler earns the spontaneous blessings and approval of the learned; auspicious speech (svasti) and acclamation of victory (jaya) signify moral legitimacy and social harmony grounded in righteousness.

Vaiśampāyana narrates that the Brahmins, pleased with Yudhiṣṭhira, offer benedictions and shout victory, then begin praising him in solemn, swan-like resonant tones—setting the stage for further commendation of his conduct.