Shloka 29

शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma

Devanagari script

ततस्ते ब्राह्मणा: सर्वे स च राजा युधिष्ठिर: । व्रीडिता: परमोद्विग्नास्तृष्णीमासन्‌ विशाम्पते,प्रजानाथ! इसके बाद वे सभी ब्राह्मण तथा राजा युधिष्ठिर अत्यन्त उद्विग्न और लज्जित हो गये। प्रतिवादके रूपमें उनके मुँहसे एक शब्द भी नहीं निकला। वे सभी कुछ देरतक चुप रहे

Translation

پھر وہ سب برہمن اور راجا یُدھشٹھِر نہایت شرمندہ اور سخت مضطرب ہو گئے؛ اے رعایا کے پالک، جواب میں ان کے منہ سے ایک لفظ بھی نہ نکلا اور وہ کچھ دیر خاموش رہے۔

Word by Word

ततःthen, thereafter

तेthey

ब्राह्मणाःBrahmins

सर्वेall

सःhe

चand

राजाking

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira

व्रीडिताःashamed, abashed

परम्exceedingly, greatly

उद्विग्नाःagitated, distressed

तृष्णीम्silently

आसन्were

विशाम्पतेO lord of the people

Speaker

चारवक उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes