Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)

एडकाश्वखरोष्ट्रीणां सूतिकानां गवामपि । मानुषीणां मृगीणां च न पिबेद्‌ ब्राह्मण: पय:,'भेड़, घोड़ी, गदही, ऊँटनी, दस दिनके भीतरकी ब्यायी हुई गाय, मानवी स्त्री और हिरनियोंका दूध ब्राह्मण न पीये

eḍakāśvakharōṣṭrīṇāṃ sūtikānāṃ gavām api | mānuṣīṇāṃ mṛgīṇāṃ ca na pibed brāhmaṇaḥ payaḥ ||

ویاس نے کہا— بھیڑنی، گھوڑی، گدھی، اونٹنی، حال ہی میں بچّہ جنی ہوئی (سوتِکا) گائے، انسانی عورت اور ہرنی— ان کا دودھ برہمن نہ پئے۔

एडकाof ewes (sheep)
एडका:
Apadana
TypeNoun
Rootएडका
FormFeminine, Genitive, Plural
अश्वof mares/horses
अश्व:
Apadana
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Genitive, Plural
खरof she-asses (donkeys)
खर:
Apadana
TypeNoun
Rootखर
FormMasculine, Genitive, Plural
उष्ट्रिणाम्of camels (she-camels)
उष्ट्रिणाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootउष्ट्रिणी
FormFeminine, Genitive, Plural
सूतिकाof recently calved females (in puerperium)
सूतिका:
Apadana
TypeNoun
Rootसूतिका
FormFeminine, Genitive, Plural
गवाम्of cows
गवाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मानुषीणाम्of human females (women)
मानुषीणाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootमानुषी
FormFeminine, Genitive, Plural
मृगीणाम्of does (female deer)
मृगीणाम्:
Apadana
TypeNoun
Rootमृगी
FormFeminine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
not
:
TypeIndeclinable
Root
पिबेत्should drink
पिबेत्:
TypeVerb
Rootपा
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
पयःmilk
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस्
FormNeuter, Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
B
brāhmaṇa
M
milk (payaḥ)
E
ewe (eḍakā)
M
mare (aśvī)
S
she-donkey (kharī)
S
she-camel (uṣṭrī)
R
recently calved cow (sūtikā gāvaḥ)
H
human woman (mānuṣī)
F
female deer (mṛgī)

Educational Q&A

The verse prescribes a rule of brāhmaṇa conduct: certain kinds of milk are to be avoided as part of maintaining ritual-ethical discipline (ācāra), emphasizing restraint and purity norms within dharma.

In the Śānti Parva’s instruction on dharma and proper conduct, Vyāsa states a specific dietary prohibition, listing sources of milk considered unsuitable for a brāhmaṇa.