Shloka 64

अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः

Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic

Devanagari script

सांख्यं योग: पाउचरात्र वेदा: पाशुपतं तथा । ज्ञानान्येतानि राजर्षे विद्धि नानामतानि वै

Transliteration

sāṅkhyaṃ yogaḥ pāñcarātra-vedāḥ pāśupataṃ tathā | jñānāny etāni rājarṣe viddhi nānā-matāni vai ||

Translation

اے راجرشی! سانکھیہ، یوگ، پانچراتر، وید اور پاشوپت—یہ سب معرفت کے طریقے ہیں؛ جان لو کہ یہ گوناگوں نقطۂ نظر کے طور پر بیان کیے گئے ہیں۔

Word by Word

• सांख्यम्: Sāṅkhya (doctrine)
• सांख्यम्: Karta
• Type: Noun
• Root: सांख्य
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• योगः: Yoga (discipline/doctrine)
• योगः: Karta
• Type: Noun
• Root: योग
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पाञ्चरात्राः: Pāñcarātra (traditions/texts)
• पाञ्चरात्राः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाञ्चरात्र
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• वेदाः: Vedas
• वेदाः: Karta
• Type: Noun
• Root: वेद
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पाशुपतम्: Pāśupata (doctrine)
• पाशुपतम्: Karta
• Type: Noun
• Root: पाशुपत
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• तथा: and also/likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• ज्ञानानि: knowledges/doctrines
• ज्ञानानि: Karta
• Type: Noun
• Root: ज्ञान
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• एतानि: these
• एतानि: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• राजर्षे: O royal sage
• Type: Noun
• Root: राजर्षि
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• विद्धि: know (you should know)
• Type: Verb
• Root: विद्
• Form: Imperative, Second, Singular, Parasmaipada

• नाना: various/different
• Type: Indeclinable
• Root: नाना

• मतानि: opinions/doctrines
• मतानि: Karta
• Type: Noun
• Root: मत
• Form: Neuter, Nominative, Plural

• वै: indeed/verily
• Type: Indeclinable
• Root: वै

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• वैशम्पायन (Vaiśampāyana)
• राजर्षि (rājarṣi, addressed interlocutor)
• सांख्य (Sāṅkhya)
• योग (Yoga)
• पाञ्चरात्र (Pāñcarātra)
• पाशुपत (Pāśupata)