Shloka 44
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
“अपान्तरतमाने स्वायम्भुव मन्वन्तरमें भगवान्की आज्ञाके अनुसार वेदोंका विभाग किया। उनके इस कर्मसे तथा उनके द्वारा की हुई उत्तम तपस्या, यम और नियमसे भी भगवान् श्रीहरि बहुत संतुष्ट हुए और बोले--“बेटा! तुम सभी मन्वन्तरोंमें इसी प्रकार धर्मके प्रवर्तक होओगे” ।। भविष्यस्यचलो ब्रद्चान्नप्रधृष्यश्च नित्यश: । पुनस्तिष्ये च सम्प्राप्ते कुरवो नाम भारता:
bhaviṣyasy acalo brāhmaṇ na pradhṛṣyaś ca nityaśaḥ | punas tiṣye ca samprāpte kuravo nāma bhāratāḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا— سوایمبھو منونتر میں اپانترتمس نے بھگوان کے حکم کے مطابق ویدوں کی تقسیم کی۔ اس خدمت سے، اور اس کی بہترین تپسیا نیز یَم و نِیَم کی پابندی سے بھگوان شری ہری نہایت خوش ہوئے اور بولے— “بیٹے! تم ہر منونتر میں اسی طرح دھرم کے پرچارک بنو گے۔” اے برہمن، آئندہ بھی تم ثابت قدم اور ہمیشہ ناقابلِ مغلوب رہو گے۔ اور جب تِشیہ کا زمانہ پھر آئے گا تو بھارت ‘کُرَوَ’ کے نام سے جانے جائیں گے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is sustained through disciplined practice (tapas, yama, niyama) and selfless service to sacred knowledge; when such effort aligns with divine purpose, it becomes a recurring vocation across cosmic cycles—one is empowered to be a continual ‘promoter of dharma.’
Vaiśampāyana recounts how Apāntaratamas, under the Lord’s instruction, organized the Vedas; the Lord, pleased with his austerity and restraint, grants him a boon that he will repeatedly serve as a dharma-propagator in successive Manvantaras, and notes a future time (Tiṣya) when the Bhāratas will be known as the Kurus.