Shloka 48
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
सुनासिकेन कायेन भूत्वा चन्द्रप्रभस्तदा । कृत्वा हयशिर: शुभ्र॑ वेदानामालयं प्रभु:,उन्होंने अपने ऐश्वर्यके योगसे दूसरा शरीर धारण किया, जो चन्द्रमाके समान कान्तिमान् था। सुन्दर नासिकावाले शरीरसे युक्त हो वे प्रभु घोड़ेके समान गर्दन और मुखधारण करके स्थित हुए। उनका वह शुद्ध मुख सम्पूर्ण वेदोंका आलय था
vaiśaṃpāyana uvāca | sunāsikena kāyena bhūtvā candraprabhas tadā | kṛtvā hayaśiraḥ śubhraṃ vedānām ālayaṃ prabhuḥ ||
تب وہ ربّانی ہستی خوشتراش ناک والے پیکر کے ساتھ چاند کی مانند تاباں ہوئی۔ اس نے سفید و پاکیزہ ہَیَشِر (گھوڑے کا سر) اختیار کیا؛ اور اس کا دہن تمام ویدوں کا مسکن بن گیا۔
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents sacred speech and the Vedas as something to be preserved through purity and divine guardianship: the Lord’s ‘pure mouth’ is described as the repository of the Vedas, implying that true knowledge is upheld by disciplined, sanctified expression and higher responsibility toward dharma.
Vaiśaṃpāyana narrates that a powerful Lord assumes a moon-bright body and adopts a horse-headed form; in that manifestation, his pure mouth is said to contain or house the entirety of the Vedas, highlighting a miraculous embodiment of Vedic knowledge.