Shloka 54
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
वैशम्पायन उवाच श्रुत्वैतद् देवदेवस्य वाक््यं हृष्टतनूरुहा: । ततस्ते विबुधा: सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षय:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! देवाधिदेव भगवान् नारायणका यह वचन सुनकर उन सबके रोम हर्षसे खिल उठे। तदनन्तर उन सब देवताओं, महर्षियों और ब्रह्माजीने वेदोक्त विधिसे वैष्णव यज्ञका अनुष्ठान किया। उस यज्ञमें ब्रह्माजीने स्वयं भगवानके लिये भाग निश्चित किया
vaiśampāyana uvāca
śrutvaitad devadevasya vākyaṃ hṛṣṭa-tanūruhāḥ |
tatas te vibudhāḥ sarve brahmā te ca maharṣayaḥ ||
ویشَمپاین نے کہا—اے جنمیجَے! دیوتاؤں کے دیوتا نارائن کے یہ کلمات سن کر سب کے جسم خوشی سے رُومَانچ سے بھر گئے۔ پھر اُن تمام دیوتاؤں نے برہما اور مہارشیوں کے ساتھ ویدک طریقے کے مطابق ویشنو یَجْی کا اہتمام کیا؛ اور اسی یَجْی میں برہما نے خود بھگوان کے لیے ایک مخصوص حصّہ مقرر کیا۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that when the Supreme is acknowledged, the proper response is reverent alignment—joyful assent expressed through Veda-guided action. Ethically, it affirms honoring rightful authority and sustaining cosmic order (ṛta/dharma) through disciplined, non-arbitrary practice.
After hearing the proclamation of the supreme deity (Nārāyaṇa), the gods, Brahmā, and the great seers are overwhelmed with devotional exhilaration and proceed to conduct a Vaiṣṇava sacrifice according to Vedic injunctions, with Brahmā assigning an offering-share specifically for the Lord.