Shloka 6

एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline

Devanagari script

ततो विसृष्ट: परमेष्ठिपुत्र: सो<भ्यर्चयित्वा तमृषिं पुराणम्‌

Transliteration

tato visṛṣṭaḥ parameṣṭhi-putraḥ so 'bhyarcayitvā tam ṛṣiṃ purāṇam

Translation

پھر رخصت پا کر پرمیشٹھھی کے فرزند نے اس قدیم رِشی کی نہایت ادب سے پرستش کی؛ اور آدابِ شریعت کے مطابق آگے بڑھ گیا۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय (अपादान/क्रमसूचक)

• विसृष्टः: dismissed, sent forth
• विसृष्टः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वि√सृज् (क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• परमेष्ठि-पुत्रः: the son of Brahmā (Parameshthin)
• परमेष्ठि-पुत्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: परमेष्ठि + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• अभ्यर्चयित्वा: having worshipped / having honored
• Type: Verb
• Root: अभि√अर्च् (क्त्वा-प्रत्ययान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (पूर्वकालिक क्रिया)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• ऋषिम्: the sage
• ऋषिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

• पुराणम्: ancient, primeval
• पुराणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• नारद (Nārada) (speaker)
• परमेष्ठी (Parameṣṭhin/Brahmā)
• परमेष्ठिपुत्र (son of Parameṣṭhin)
• ऋषि (ancient sage)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights dharmic decorum: even one of exalted origin should honor venerable sages. Reverence (abhyarcana) and humility are presented as essential ethical conduct before departing or acting further.

What is happening in the narrative?

Nārada describes a figure called the 'son of Parameṣṭhin' who, after being granted leave (visṛṣṭaḥ), pays respectful worship to an ancient ṛṣi, marking a proper and respectful conclusion to an encounter with a revered seer.