Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अश्वशिरो-आख्यानम्

Aśvaśiras / Hayaśiras Narrative: Retrieval of the Vedas

मुक्तश्न कां गतिं गच्छेन्मोक्षश्वैव किमात्मक: । स्वर्गतश्नैव कि कुर्याद्‌ येन न च्यवते दिव:,मुक्त पुरुष किस गतिको प्राप्त होता है? मोक्षका क्‍या स्वरूप है? स्वर्गमें गये हुए मनुष्यको क्या करना चाहिये, जिससे वह स्वर्गसे नीचे न गिरे?

muktaḥ śnaḥ kāṃ gatiṃ gacchen mokṣaś caiva kim-ātmakaḥ | svargataḥ śna eva kiṃ kuryād yena na cyavate divaḥ ||

یُدھِشٹھِر نے پوچھا—مُکت پُرش کس گتی کو پاتا ہے؟ موکش کا حقیقی سوروپ کیا ہے؟ اور جو انسان سَورگ میں پہنچ چکا ہو، وہ کیا کرے کہ دیولوک سے نیچے نہ گرے؟

मुक्तःliberated, freed
मुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुक्त (मुच् धातु, क्त प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative, Singular
कांwhich (what kind of)
कां:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (स्त्रीलिङ्ग-रूप: का)
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state/goal, course, destination
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
गच्छेत्would go / should attain
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
मोक्षःliberation
मोक्षः:
TypeNoun
Rootमोक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
आत्मकःof what nature/essence
आत्मकः:
TypeAdjective
Rootआत्मक
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्गतःgone to heaven, in heaven
स्वर्गतः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वर्गत (स्वर्ग + गत, गम् धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
च्यवतेfalls down, slips away
च्यवते:
TypeVerb
Rootच्यु
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
दिवःfrom heaven
दिवः:
Apadana
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौः (दिव् = स्वर्ग)
FormFeminine, Ablative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
M
mokṣa
S
svarga (heaven)