Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

नारायणीयमाख्यानम् (Nārāyaṇīyam Ākhyānam) — Nārada’s Return and Hymnic Consolidation

उस समय मन्दाकिनीके तटपर क्रीड़ा करती हुई समस्त अप्सराएँ महर्षि व्यासको अपने निकट पाकर बड़ी घबराहटमें पड़ गयीं, अचेत-सी हो गयीं। कोई जलमें छिप गयीं और कोई लताओंकी झुरमुटमें ।। वसनान्याददु: काश्ित्‌ त॑ं दृष्टवा मुनिसत्तमम्‌ | तां मुक्ततां तु विज्ञाय मुनि: पुत्रस्य वै तदा,कुछ अप्सराओंने मुनिश्रेष्ठ व्यासको देखकर अपने वस्त्र पहन लिये। उस समय अपने पुत्रकी मुक्तता जानकर मुनि बड़े प्रसन्न हुए और अपनी आसक्तिका विचार करके वे बहुत लज्जित भी हुए

tadā mandākinītīre krīḍantyaḥ sarvā apsaraso mahārṣiṃ vyāsaṃ samīpe prāptaṃ dṛṣṭvā mahad udvignāḥ saṃjñāṃ prāyaśo jahruḥ | kāścid jalāntarhitaṃ gatāḥ, kāścid latāgulmeṣu nilīnāḥ || vasanāny ādaduḥ kāścit taṃ dṛṣṭvā munisattamam | tāṃ muktatāṃ tu vijñāya munir vyāsas tadā sutasya vai, prahṛṣṭo 'bhavat; svāsaktiṃ ca vicārya lajjām api jagāma ||

بھیشم نے کہا: اسی وقت منداکنی کے کنارے کھیلتی ہوئی تمام اپسراؤں نے جب مہارشی ویاس کو اپنے قریب آتے دیکھا تو یکایک گھبرا اٹھیں اور گویا بے ہوش سی ہو گئیں۔ کوئی پانی میں چھپ گئی اور کوئی بیلوں اور جھاڑیوں کے جھنڈ میں سرک گئی۔ چند نے اس مُنیِ برتر کو دیکھ کر جلدی سے اپنے کپڑے پہن لیے۔ تب اپنے بیٹے کی رہائی جان کر مُنی نہایت مسرور ہوا؛ مگر اپنی ہی وابستگی پر غور کر کے شرمندگی سے بھی ڈھک گیا۔

वसनानिgarments, clothes
वसनानि:
Karma
TypeNoun
Rootवसन
FormNeuter, Accusative, Plural
आददुःtook (up), put on
आददुः:
Karta
TypeVerb
Rootदा (आ + दा)
FormPerfect, 3rd, Plural
काश्चित्some (women)
काश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormFeminine, Nominative, Plural
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
मुनिसत्तमम्the best of sages
मुनिसत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि-सत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
ताम्that (state/condition)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
मुक्तताम्freedom, release, liberation
मुक्तताम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुक्तता
FormFeminine, Accusative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विज्ञायhaving understood/known
विज्ञाय:
TypeVerb
Rootज्ञा (वि + ज्ञा)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रस्यof (his) son
पुत्रस्य:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा

भीष्म उवाच

B
Bhishma
V
Vyasa (Krishna Dvaipayana)
V
Vyasa's son
A
Apsarases
M
Mandakini river