Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

अग्नीषोमोत्पत्तिः

Agni–Soma Origin and the Brahmāgnīṣomīya Doctrine

एवमेते दिते: पुत्रा मारुता: परमाद्भुता: । अनारतं ते संवान्ति सर्वगा: सर्वधारिण:,“इस प्रकार ये सात मरुद्गण दितिके अत्यन्त अदभुत पुत्र हैं। इनकी सर्वत्र गति है। ये निरन्तर बहते और सबको धारण करते हैं

evam ete diteḥ putrā mārutāḥ paramādbhūtāḥ | anārataṁ te saṁvānti sarvagāḥ sarvadhāriṇaḥ ||

یوں دِتی کے یہ مرُوت—نہایت عجیب و غریب فرزند—غیر معمولی ہیں۔ یہ ہر جگہ بلا رکاوٹ چلتے ہیں؛ لگاتار چلتے/بہتے رہتے ہیں اور اپنی قوتِ نگہداشت سے تمام جانداروں کو سنبھالے رکھتے ہیں۔

एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
दितेःof Diti
दितेः:
TypeNoun
Rootदिति
FormFeminine, Genitive, Singular
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
मारुताःMaruts (wind-gods)
मारुताः:
Karta
TypeNoun
Rootमारुत
FormMasculine, Nominative, Plural
परमsupremely, exceedingly
परम:
TypeAdjective
Rootपरम
FormMasculine, Nominative, Plural
अद्भुताःwonderful, marvelous
अद्भुताः:
TypeAdjective
Rootअद्भुत
FormMasculine, Nominative, Plural
अनारतम्unceasingly, continuously
अनारतम्:
TypeIndeclinable
Rootअनारत
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
संवान्तिblow, waft
संवान्ति:
TypeVerb
Rootवा (वाति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
सर्वगाःgoing everywhere, all-pervading
सर्वगाः:
TypeAdjective
Rootसर्वग
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वधारिणःsupporting/holding all
सर्वधारिणः:
TypeAdjective
Rootसर्वधारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
D
Diti
M
Maruts

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic vision of the cosmos: natural forces like the winds (Maruts) are not merely physical phenomena but sustaining powers that continuously uphold life and order. Their ceaseless movement and universal reach symbolize uninterrupted service to the world.

Bhishma is describing the Maruts as extraordinary beings—sons of Diti—emphasizing their constant activity, their ability to move everywhere, and their role in sustaining all. It forms part of his broader instructive discourse in the Shanti Parva.