Shloka 27
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
सुमन्तुं च महाभागं वैशम्पायनमेव च । जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम्,उसी बुद्धिमान् गिरिराज हिमवानकी पूर्व दिशाका आश्रय लेकर पर्वतके एकान्त तटप्रान्तमें महातपस्वी महाबुद्धिमान् पराशरनन्दन व्यास अपने शिष्य महाभाग सुमन्तु, महाबुद्धिमान् जैमिनि, तपस्वी पैल तथा वैशम्पायन-इन चार शिष्योंको वेद पढ़ा रहे थे
sumantuṁ ca mahābhāgaṁ vaiśampāyanam eva ca | jaiminiṁ ca mahāprājñaṁ pailaṁ cāpi tapasvinam ||
بھیشم نے کہا—(ویاس نے) خوش نصیب سُمنتو، ویشَمپایَن، نہایت دانا جَیمِنی اور تپسوی پَیل—ان سب کو (وید) پڑھائے۔
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sacred knowledge is preserved and made effective through qualified transmission: disciples are described by merit—fortune, wisdom, and ascetic discipline—implying that learning is inseparable from ethical fitness and self-control.
Bhishma lists the principal disciples associated with the tradition of Vyasa’s teaching—Sumantu, Vaishampayana, Jaimini, and Paila—situating the discussion within the lineage by which the Vedas and Itihasa were handed down.