Shloka 13
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
अपश्यद् भगवान् विष्णु: क्षिप्तं सासुरराक्षसम् । किं त्वत्र सुकृतं कार्य भवेदिति विचिन्तयन्,उनकी यह तिरस्कारपूर्ण घोषणा सुनकर सब लोग व्यथित हो उठे और मन-ही-मन सोचने लगे, “भला, कौन वीर इस शक्तिको उखाड़ सकता है?” उस समय भगवान् विष्णुने देखा कि सम्पूर्ण देवताओंकी इन्द्रियाँ और चित्त भयसे व्याकुल हैं तथा असुर और राक्षसों- सहित सम्पूर्ण जगतपर स्कन्दद्वारा आक्षेप किया गया है। यह देखकर वे सोचने लगे कि यहाँ क्या करना अच्छा होगा?
apāśyad bhagavān viṣṇuḥ kṣiptaṃ sāsura-rākṣasam | kiṃ tv atra sukṛtaṃ kāryaṃ bhaved iti vicintayan ||
تب خداوندِ وشنو نے دیکھا کہ اس للکار سے، اسوروں اور راکشسوں سمیت سارا جہان اضطراب میں پڑ گیا ہے۔ وہ غور کرنے لگے—“یہاں کون سا کام نیک اور واقعی مفید ہوگا؟”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a moment of collective fear and disorder, the ideal response is not impulsive force but dharmic deliberation—seeking the action that is truly ‘sukṛta’ (well-done, beneficial, and right) for the welfare of all.
Bhishma narrates that Vishnu perceives the world, including asuras and rakshasas, to be in a disturbed state, and he pauses to consider what action would be best and most righteous in that situation.