Shloka 18

Nārada’s Darśana of Viśvarūpa Nārāyaṇa and the Caturmūrti Doctrine (नारदस्य नारायणदर्शनं चतुर्मूर्तिविचारश्च)

Devanagari script

उत्पाद्य पुत्रपौत्रं तु वन्याश्रमपदे वसेत्‌ । तानेवाग्नीन्‌ यथाशास्त्रमर्चयन्नतिथिप्रिय:,वहाँ पुत्र-पौत्र उत्पन्न करके पुत्रको गार्हस्थ्य धर्मका भार सौंपकर वनमें जा वानप्रस्थ- आश्रममें रहे। उस समय भी शास्त्रविधिके अनुसार उन्हीं गार्हपत्य आदि अग्नियोंकी आराधना करते हुए अतिथियोंका प्रेमपूर्वक सत्कार करे

Transliteration

janaka uvāca | utpādya putrapautraṃ tu vanyāśramapade vaset | tānevāgnīn yathāśāstram arcayann atithipriyaḥ |

Translation

جنک نے کہا—“بیٹے اور پوتے پیدا کر کے، گِرہستھ دھرم کا بوجھ بیٹے کے سپرد کر کے، جنگل میں جا کر وانپرستھ آشرم میں رہے۔ وہاں بھی شاستر کے مطابق انہی گارھپتیہ وغیرہ مقدس آگوں کی پرستش کرتا رہے، اور مہمان نواز بن کر آتھیوں کی محبت سے خاطر تواضع اور خدمت کرے۔”

Word by Word

• {'janaka uvāca': 'Janaka said', 'utpādya': 'having produced, having begotten', 'putra-pautram': 'sons and grandsons (offspring across generations)', 'tu': 'indeed, then, but (emphatic/contrastive particle)', 'vanya-āśrama-pade': 'in the station/condition of the forest-āśrama

• the vānaprastha stage', 'vaset': 'should dwell, should live', 'tān eva': 'those very (same ones)', 'agnīn': 'sacred fires', 'yathā-śāstram': 'according to the śāstra

• as enjoined by scripture', 'arcayan': 'worshipping, honoring, tending (especially with ritual care)', 'atithi-priyaḥ': 'one who is fond of guests

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

• Janaka
• sons (putra)
• grandsons (pautra)
• vānaprastha/forest-āśrama
• sacred fires (agni), especially gārhapatya etc.
• guests (atithi)