Shloka 89
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
संचिनोत्यशुभं कर्म कलत्रापेक्षया नर: | ततः क्लेशमवाप्रोति परत्रेह तथैव च,मनुष्य अपनी स्त्रीके लिये अशुभ कर्मका संचय करता है, फिर उसके फलरूपमें इहलोक और परलोकमें भी कष्ट उठाता है
Transliteration
sañcinoty aśubhaṃ karma kalatrāpekṣayā naraḥ | tataḥ kleśam avāpnoti paratreha tathaiva ca ||
Translation
بیوی کے ساتھ وابستگی اور اس پر انحصار کے باعث آدمی گناہ آلود اعمال جمع کرتا ہے؛ پھر اسی کے نتیجے میں وہ اسی دنیا میں بھی اور آخرت میں بھی یکساں رنج و الم اٹھاتا ہے۔
Word by Word
संचिनोतिaccumulates, gathers
संचिनोति:
TypeVerb
Rootसञ्चि (चि)
FormLat (Present Indicative), 3rd, Singular, Parasmaipada
अशुभम्inauspicious, evil
अशुभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
कलत्रापेक्षयाout of regard for (dependence on) one’s wife
कलत्रापेक्षया:
Karana
TypeNoun
Rootकलत्रापेक्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
ततःthereupon, then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
क्लेशम्distress, suffering
क्लेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Accusative, Singular
अवाप्नोतिattains, obtains
अवाप्नोति:
TypeVerb
Rootअवाप्
FormLat (Present Indicative), 3rd, Singular, Parasmaipada
परत्रin the other world, hereafter
परत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपरत्र
इहhere, in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyasaW
wife (kalatra)M
man (nara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes