Shloka 39
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
श्रुतिश्व॒ संनिरुध्यते पुरा तवेह पुत्रक । समाकुलस्य गच्छत: समाधिमुत्तमं कुरु,बेटा! जब तुम इस शरीरको छोड़कर चलने लगोगे, उस समय व्याकुलताके कारण तुम्हारी श्रवणशक्ति भी नष्ट हो जायगी। इसलिये तुम सुदृढ़ समाधि प्राप्त कर लो
Transliteration
śrutiś ca saṃnirudhyate purā taveha putraka | samākulasya gacchataḥ samādhim uttamaṃ kuru ||
Translation
ویاس نے کہا—اے فرزند، جب تم اضطراب کی حالت میں اس جسم کو چھوڑ کر روانہ ہونے لگو گے تو پہلے ہی تمہاری سماعت بھی منقطع ہو جائے گی۔ اس لیے جسم کے ترک کے وقت دل و دماغ پراگندہ نہ ہو—اعلیٰ اور ثابت قدم سمادھی کی مشق کر لو۔
Word by Word
श्रुतिःhearing, auditory faculty
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
संनिरुध्यतेis restrained/blocked, gets obstructed
संनिरुध्यते:
TypeVerb
Rootसं-नि-रुध्
FormPresent, Atmanepada (Passive-like usage), Third, Singular
पुराbefore, beforehand
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine, Instrumental, Singular
इहhere, in this context/time
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
पुत्रकdear son
पुत्रक:
TypeNoun
Rootपुत्रक
FormMasculine, Vocative, Singular
समाकुलस्यof one who is agitated/confused
समाकुलस्य:
TypeAdjective
Rootसमाकुल
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गच्छतःof (you) going, as you depart
गच्छतः:
TypeVerb
Rootगम्
FormShatru (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
समाधिम्concentration, meditative absorption
समाधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमाधि
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्तमम्best, excellent
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुdo, make, cultivate
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Parasmaipada, Second, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes